Vleesetende planten in Australië

Als je iets mag zeggen over het leven in Australië is het dat het leven erg beïnvloed is door het afgelegen bestaan ervan. Ze heeft zich kunnen ontwikkelen onder invloed van de bijzondere eigenschappen die dit land heeft zonder verstoring van buitenaf.
De afwezigheid van water is de agressor van dit land voor het leven hier en werpt barrieres op die maar op weinig plekken op aarde haar evenbeeld heeft.
Vleesetende planten hebben een nauwe band met water. Het zijn altijd moerasplanten en hebben altijd een hoge luchtvochtigheid nodig om te groeien. Toch hebben ze leren omgaan met droogtes die bijna elke andere plantensoort zou doen uitsterven.
Juist door deze droogte telt Australië meer soorten vleeseters dan waar ook ter wereld. De natte gebieden zijn steng van elkaar gescheiden door woestijnen, zoutmeren, bossen en bergen. Elke plant heeft zich dus net zo ongerept kunnen ontwikkelen als de kangoroes van Australië. Soms zijn de verschillen minimaal of hebben zij slechts een gen gemeen. Daarom ben ik erg voorzichtig met het benamen van de soorten die ik heb gezien. Gelukkig heb ik ook enkele soorten gezien waarover geen twijfel bestaat.

Mijn eerste ontmoeting met veps was midden in de outback bij een groot meer. De ironie is dat ik er altijd een oogje houd op de kans mooie planten tegen te komen, maar er hier toch bijna overheen liep. De biotoop was ook niet echt standaard. Midden op het meer zwommen pelikanen, de oevers waren begroeid met fris groen gras en grote struiken en de vele bandensporen, picknikplekken en de mogelijkheid er te kamperen waren allemaal tegens op het het lijstje. Misschien leven ze hier al jaren zo, misschien zijn ze binnen een paar jaar verdwenen zoals op zoveel plaatsen.

Drosera indica. Een eenjarige, tropische soort. Nog nooit zelf gekweekt, maar daar heb ik nu toch wel een goede reden voor. De planten groeiden in grote getalen aan de zonnige kant van de hogere begroeing op de drogere eilandjes van de drassige oever.

Daarna heeft het een paar duizend kilometer geduurd voor ik de volgende vleeseter tegenkwam. Ditmaal een die ik zelf in mijn verzameling heb: Drosera derbyensis, jawel nabij Derby. Zoals op de foto te zien in volledig in rust beschermd tegen de droogte en warmte. Alleen enkele boab’s kunnen hem vergezellen.

Daarna heeft het erg lang geduurd tot mijn volgende ontmoeting. Gelukkig is de zuidwesthoek van Australië een goede plek voor vleeseters. Ik heb nog nooit zoveel zonnedauw bij elkaar gezien, langs de weg, op de weg, op de camping, vlakbij het strand. Jammer genoeg zijn er andere soorten die zeer geliefd en bedreigd zijn. Ik heb erg veel geluk gehad dat ik deze soorten toch heb gezien. Om veiligheidsredenen noem ik dus geen vindplaatsen.

Het hele zoeken naar vleesetende planten is een sport apart. Het begint altijd met zoeken naar water. In Kalbari lijdde dat tot enkele stevige teleurstelligen omdat bijna overal zeekraal groeide wat duidt op zout water. Geen enkele vep groeit in zout water, dus dat is meteen duidelijk.
In het zuidwesten heb je veel moerassen. Meestal is het zoetwater dat vanuit hoger gelegen “sprengen” door het landschap sijpelt en zich verzamelt in meertjes en riviertjes. De wegen in Australië belemmeren altijd de doorstroom van water. In extremis zoals de gigantische wateroverlast van vorig jaar, maar ook bij deze moerassen. De bermen zijn bijna altijd vochtig en veel regenwater vloeit op de heuvels langs de wegen af.
Ik had het al gelezen in andere reisverslagen van liefhebbers, in Australië groeien de vleeseters langs de weg, maar door dit zelf mee te maken, viel ik in de ene verbazing van de andere.

Dus maar op de kaart gekeken op zoek naar water en ergens heen gereden. Ik hoopte Cephalotus follicularis te vinden, oftewel de Albany pitcherplant. De kans deze plant te vinden is zeer klein. Vooral omdat enkele jaren geleden enkele grote populaties zijn leeggeroofd.
Op een gegeven moment bij een wateropvangplek uitgestapt. Overal langs de weg groeide een vrij kleine dwergzonnedauw. Ik vermoed Drosera pulchella. Dichterbij het water groeide ook Utricularia multifida. Op de wat hoger en droger gelegen stukken trof ik nog een dwergzonnedauw.
Iets kleiner en met witte bloemen. Bij een andere zoektocht naar Cephalotus follicularis trof ik weer deze drie soorten aan. Hieronder het beste van de foto’s op beide locaties.

De volgende foto’s zijn van een andere locatie.

Een derde locatie is er een midden in het bos. Ook hier betrof het een zeer nat landschap met vooral veel karri-bos. Langs de weg vooral veel Drosera pulchella, maar mijn nieuwsgierigheid won het van mijn verstand dus toog ik het bos in om daarin gruwelijk te verdwalen. Ik was begonnen een klein beekje te volgen maar het meanderde en verstengelde zich met tientallen andere diep het bos, zodat ik erg verdwaalde en pas na ruim een uur weer een idee had. Geluk bij een ongeluk, ik vond er deze knolvormende zonnedauw.

Je ziet hier zowel de volwassen, klimmende plant, als de rozetvormende jonge plantjes. De plant groeide aan de stijle oever van een beekje midden in het bos, maar op een zonnig plekje. Als iemand de soort herkent, dan hoor ik dat graag.

Ik was erg gelukkig dat ik al deze planten had gezien, maar nog steeds geen Cephalotus follicularis. De vierde poging leek meer geluk te brengen. Het was een klein moerasje, een stuk natter dan de voorgaande gebieden. Wat me opviel was dat het riet en de struiken, een soort myrthacea allemaal humusrijke grond vasthielden. Hierdoor waren allemaal kleine eilandjes ontstaan wat het moeras verschillende groeizones gaf. Bovendien, deze biotoop gaf me het gevoel dat ik warm was. Toen ik ook nog Drosera hamiltonii en Utricularia dichotoma zag wist ik het zeker.

Drosera hamiltonii groeit hier verticaal. De planten die lager en natter groeiden behielden meer de karakteristieke olijfgroene kleur. Deze was door het felle zonlicht knalrood en vormde geen dauw meer. Zijn vleesetende eigenschappen waren dus ook opgegeven…

Hier twee nattere en groenere explaren.

Ik trof ook deze knolvormende zonnedauw aan. Als iemand de naam kent, graag!

Hoewel dit toch een soort droom voor mij was, bleef er een donker wolkje hangen. Nog steeds geen Cep’s! “Weer wat roods…”, ik dacht het echt;). Een knalrode Cephalotus groeide verticaal tegen het turfwandje van de Myrthacea. Op een kleine vierkante meter groeide ongeveer 10 planten. Enkele stevige volwassen planten, sommige verstopt tussen de houtige begroeïing, andere verticaal in de volle zon.

Supergaaf dus!! Helaas waren niet alle foto’s gelukt door het donkere weer. Toen ik een dag later terugkwam heb ik ze niet meer teruggevonden. Echt puur geluk dat ik ze daar vond. Ook puur geluk was deze witte Utricularia dichotoma. Die had ik de dag ervoor niet gezien. Uit teleurstelling ook nog deze Drosera Pulchella formatie vastgelegd.

En deze onbekende knolvormende.

Met gemengde gevoelens ben ik onze reis verder gegaan. Zeer ingenomen dat ik deze planten gezien heb, bezorgd over het aantal en teleurgesteld dat ik niet de kans had de mislukte foto’s op nieuw te nemen. Gelukkig zijn de planten op zich niet alleen doel an-sich. Het is ook gewoon leuk om te doen en op weer een flink natte plek gestopt. Ik raakte een beetje verwend door de iets minder natte plekken waar ik gek werd van alle Drosera pulchella die ik zag, maar ze waren vaak wegwijzers naar de bijzondere soorten. Zo kwam ik hier een nieuwe dwergzonnedauw tegen en een zeer gezonde populatie Utricularia multifida.

Weer opzoek naar Cephalotus kreeg ik een niet te misverstane hint.

Ik heb er even over gelopen;). Voorlopig laat ik het hierbij. Ik hoop dat de mensen die deze planten niet kennen het verhaal erbij konden waarderen en de liefhebbers de foto’s. Hieronder nog foto’s die verder voor zichzelf spreken:D

Let op hoe zwart de beker op deze foto. En toen brak de zon door…